Ogrzewanie gazowe to w kamperach częste wyposażenie fabryczne. Właściciel dostaje panel z pokrętłem, ustawia temperaturę i przez pierwszy sezon nie musi o niczym myśleć.
Potem przychodzi pierwszy chłodny weekend. Butla kończy się szybciej, niż zakładałeś, a rano z kranu nie leci ciepła woda, bo bojler w nocy sam się opróżnił.
Truma i Alde: dwa sposoby grzania
Ogrzewanie gazowe w kamperze działa na jeden z dwóch sposobów: nadmuchem ciepłego powietrza, jak Truma Combi, albo przez płyn krążący w grzejnikach, jak Alde.
| Truma Combi | Alde | |
|---|---|---|
| Jak grzeje | ciepłe powietrze rozprowadzane dmuchawą | płyn krążący w grzejnikach, jak w domu |
| Ciepła woda | bojler w urządzeniu | w urządzeniu, wersja Plus daje ciepłą wodę na bieżąco |
| Charakter ciepła | szybko nagrzewa wnętrze | wolniej startuje, grzeje równiej |
Truma Combi 4 ma trzy poziomy mocy: 2, 4 i 6 kW, oraz bojler na 10 litrów. W trybie letnim grzeje tylko wodę, mocą 2 kW, a dmuchawa stoi.
Alde Compact 3030 pracuje na dwóch poziomach: 3,3 kW i 5,5 kW. Właściciele, którzy jeździli z oboma systemami, piszą na forach, że Alde zużywa trochę więcej gazu, głównie przy rozgrzewaniu zimnego kampera. W zamian ciepło rozkłada się równo w całym wnętrzu. Wersje z wymiennikiem ciepła potrafią w czasie jazdy grzać płynem z układu chłodzenia silnika, co ogranicza zużycie gazu.
Ile gazu spalisz
To zależy od mocy, z jaką pracuje urządzenie. Producenci podają zużycie w gramach na godzinę:
| Urządzenie | Zużycie gazu | Butla 11 kg wystarczy na |
|---|---|---|
| Truma Combi 4, minimalna moc | 160 g/h | ok. 69 godzin pracy |
| Truma Combi 4, maksymalna moc | 460 g/h | ok. 24 godzin pracy |
| Alde Compact 3030, 3,3 kW | 245 g/h propanu | ok. 45 godzin pracy |
| Alde Compact 3030, 5,5 kW | 405 g/h propanu | ok. 27 godzin pracy |
Godziny w tabeli to czas ciągłej pracy palnika, a nie doby na postoju. Termostat włącza i wyłącza palnik, więc realny czas na jednej butli zależy od temperatury na zewnątrz, izolacji kampera i tego, jak ciepło lubisz. Na butanie Alde zużywa więcej: 275 i 460 g/h.
Sprawdź to na własnym kamperze. Zważ butlę przed wyjazdem, zapisz temperaturę na zewnątrz i zważ ją ponownie po dwóch, trzech dniach. Po jednym takim pomiarze wiesz, ile zapasu wozić. O butlach, adapterach i tankowaniu za granicą przeczytasz w artykule o gazie w kamperze.
Ogrzewanie gazowe też potrzebuje prądu
Palnik spala gaz, ale dmuchawa i elektronika pracują na 12 V. Truma Combi 4 pobiera średnio około 1,2 A, chwilowo do 6,5 A. Dziesięć godzin grzania to około 12 Ah z akumulatora.
Jeśli akumulator padnie, ogrzewanie stanie razem z nim, choćby butla była pełna. Jak policzyć zapotrzebowanie, opisaliśmy w tekście o instalacji elektrycznej w kamperze.
Dlaczego bojler sam się opróżnia
Bojlery Trumy mają zawór FrostControl, który chroni je przed rozsadzeniem przez zamarzającą wodę. Kiedy temperatura przy zaworze spadnie do około 3°C, zawór otwiera się sam i wypuszcza całą wodę z bojlera.
Zamknąć go możesz dopiero wtedy, gdy temperatura przy zaworze wzrośnie powyżej około 7°C. Do tego czasu przycisk nie zaskoczy, a bojler nie napełni się wodą.
Typowa sytuacja: wieczorem wyłączasz ogrzewanie, żeby oszczędzić gaz, noc jest zimna, a rano bojler jest pusty. Truma w swoim FAQ radzi wtedy włączyć ogrzewanie i podnieść temperaturę w okolicy zaworu.
Zawór otwiera się też przy zbyt wysokim ciśnieniu wody, do 4,5 bara. Jeśli na kempingu podłączasz kampera bezpośrednio do sieci wodnej, potrzebujesz reduktora ciśnienia, bo w bojlerze nie powinno być więcej niż 2,8 bara. Bez reduktora zawór będzie co chwilę upuszczał wodę.
Pilnuj też, żeby króciec spustowy pod kamperem nie był zatkany. Błoto pośniegowe, lód albo liście mogą zablokować odpływ. Więcej o samej instalacji wodnej znajdziesz w artykule o wodzie w kamperze.
Czy można grzać gazem w czasie jazdy
Można, ale instalacja musi to obsługiwać. Regulamin EKG ONZ nr 122 wymaga, żeby przy ogrzewaniu w czasie jazdy instalacja miała urządzenie odcinające gaz w razie wypadku.
W praktyce chodzi o reduktor z czujnikiem zderzenia, na przykład Truma MonoControl CS. Według producenta odcina on dopływ gazu po uderzeniu w przeszkodę przy prędkości około 15 do 20 km/h. Do tego potrzebne są węże wysokiego ciśnienia z zabezpieczeniem przed zerwaniem.
| Pojazd | Ogrzewanie gazem w czasie jazdy |
|---|---|
| z reduktorem z czujnikiem zderzenia i odpowiednimi wężami | dozwolone w całej Europie, z zastrzeżeniem przepisów krajowych |
| wyprodukowany przed styczniem 2007 | według Trumy bez ograniczeń, z wyjątkiem Francji |
| we Francji | tylko pojazdy z homologacją, zarejestrowane po raz pierwszy od 1 stycznia 2007 |
Jeśli nie wiesz, jaki reduktor masz w kamperze, sprawdź go w szafce na butle. Reduktory Trumy z czujnikiem zderzenia mają w nazwie „CS” (MonoControl CS, DuoControl CS).
Czujnik czadu i czujnik gazu
W kamperze z gazem przydadzą się dwa czujniki, bo każdy wykrywa coś innego.
| Czujnik gazu (propan-butan) | Czujnik czadu (CO) | |
|---|---|---|
| Co wykrywa | wyciek gazu z instalacji | tlenek węgla ze spalania |
| Gdzie montować | nisko, ok. 15 do 30 cm nad podłogą | wyżej, na wysokości oddychania |
| Dlaczego tam | propan-butan jest cięższy od powietrza i zbiera się przy podłodze | czad miesza się z powietrzem |
W kamperze czujnik czadu montuje się zwykle w pobliżu miejsca do spania, z dala od okien, drzwi i wywietrzników. Wysokości z tabeli to wartości orientacyjne podawane przez sprzedawców czujników. Ostateczne miejsce montażu sprawdź w instrukcji konkretnego modelu.
Gaz czy diesel
Ogrzewanie dieslowskie pobiera paliwo ze zbiornika auta, więc nie musisz pilnować butli ani szukać adapterów za granicą. Gazowe masz zwykle w fabrycznym wyposażeniu, z bojlerem w jednym urządzeniu. Porównanie systemów dieslowskich, od Webasto po chińskie klony, znajdziesz w tekście o ogrzewaniu dieslowskim. Truma ma też wersję Combi D na olej napędowy.
Na koniec
Przed zimowym wyjazdem zapamiętaj trzy rzeczy. Butla 11 kg przy pełnej mocy Trumy wystarcza na około dobę ciągłej pracy palnika, więc sprawdź swoje realne zużycie. FrostControl opróżni bojler, gdy przy zaworze spadnie do 3°C, więc nie wyłączaj ogrzewania na mroźną noc z pełnym bojlerem. I zamontuj czujnik czadu, jeśli jeszcze go nie masz.
Jeśli jedziesz w góry, zajrzyj też do tekstu o kamperze na nartach, a przed zimowym postojem do poradnika o przygotowaniu kampera na zimę. 🔥
